Augsburg'un Mucizeler Kitabı: 167 resimde kuyruklu yıldız ve taşkın
16. yüzyıl ortasından kalma Mucizeler Kitabı, kuyruklu yıldızları, veba salgınlarını ve taşkınları kıyamet alâmeti diye resmediyor; kitap Aralık'ta satışta.

Kitabın sayfalarından birinde şu not var: 1401 yılında Almanya göğünde tavus kuyruğuna benzeyen büyük bir kuyruklu yıldız belirmiş, ardından Svabya'yı çok ağır bir veba salgını vurmuş. Not Almanca, resim ise elle boyanmış. Sayfanın dili, "gökte bu görüldü, yeryüzünde şu oldu" diye iki olayı yan yana koyan bir bakışa ait.

Bu sayfa, Augsburg Mucizeler Kitabı'ndan (Almanca adıyla Augsburger Wunderzeichenbuch). Smithsonian Magazine'in başlığı, ortaçağ okurlarının taşkınları, veba salgınlarını ve kuyruklu yıldızları kıyamet alâmeti saydığını ve bu yüzden resimli bir elyazması derlediklerini söylüyor. Smithsonian sayfasına bağlanamadım; aşağıdaki bilgileri The Art Newspaper, Public Domain Review, New York Review of Books ve Wikimedia Commons kayıtlarından derledim.
Londra'da satışa çıkıyor
The Art Newspaper'ın aktardığına göre elyazması yaklaşık 1552'de Augsburg'da tamamlandı ve 167 suluboya resim içeriyor. Christie's, kitabı 10 Aralık 2026'da Londra'da "Mickey Cartin Koleksiyonu" başlıklı satışta sunacak; tahmini fiyat 700 bin ile 1 milyon sterlin arasında. Resimler 4-10 Aralık'ta Christie's'in King Street'teki salonlarında görülebilecek.
Kitabın bilinen yolculuğu kısa. AOL UK'deki habere göre kitap, güney Almanya'da bir barok şatonun kütüphanesinden çıktı ve 2008'de şatonun eşyalarıyla birlikte müzayedede 100 bin sterlin civarında bir fiyata satıldığı anlatılıyor. 2010'da el değiştirdi; sonra Connecticut'lı koleksiyoncu Mickey Cartin'e geçti. Taschen yayınevi 2013'te tıpkıbasımını çıkardı; kitabın başındaki denemeleri Till-Holger Borchert ile Joshua P. Waterman yazdı.
Üç bölümlü bir alâmet arşivi
Wikipedia'nın özetine göre kitap üç parçadan oluşuyor. Başta Eski Ahit'teki mucizeler, sonda Vahiy kitabının sahneleri var. Aradaki uzun bölüm antik çağdan 1552'ye uzanan, Kutsal Kitap dışı alâmetlere ayrılmış: kuyruklu yıldızlar, depremler, volkan patlamaları, çekirge sürüleri, garip doğumlar. Elyazmasının tarihini New York Review of Books yazısı şöyle sınırlıyor: 17 Mayıs 1552'de Dordrecht üzerinde yağan dolu fırtınası kitaptaki tarihli son olay; yani kitap bundan önce bitmiş olamaz.
AOL UK'de yayımlanan habere göre resimlerde Leipzig üzerinde 1551'de görülen beş güneş, 1456'da Roma'da yağan kan yağmuru, 1527'de Polonya'yı saran çekirge sürüsü ve yaklaşık 1230'da Frizya kıyılarını basan Kuzey Denizi taşkını var. Finestre sull'Arte'nin aktardığına göre 26 sayfa kuyruklu yıldıza, 10 sayfa kan yağmuruna ayrılmış; aynı yazı, kuyruklu yıldız resimlerini "belki de günümüze ulaşan en kapsamlı eski koleksiyon" diye anıyor.

Gökteki işaret, yerdeki uyarı
Kuyruklu yıldızı kötü haber sayan bakış kitaptan çok eski. Bayeux Duvar Halısı'nda 1066 yılında görülen kuyruklu yıldız, "ISTI MIRANT STELLA" (bunlar yıldıza bakıp şaşırıyor) yazısıyla işlenmiş. Wikipedia'nın Halley kuyruklu yıldızı maddesi bu sahneyi, İngiltere'nin Norman fethiyle birlikte anıyor. Aynı maddede, Malmesbury'li keşiş Eilmer'in bu geçişi görmüş olabileceği ve vatanının yıkımını gördüğünü söylediği aktarılıyor; sözün güvenilirliği tartışmalı, o yüzden bir kanıt olarak değil, o dönemin düşünce biçimine örnek olarak anıyorum.
Augsburg kitabının yapıldığı 1550'lerde bu inanç Reform çağının tartışmalarıyla birleşti. New York Review of Books yazısına göre Martin Luther alâmetlerin uyarılarına inanıyordu ve son zamanların geldiğinden korkuyordu; Philip Melanchthon da gökten gelen işaretlere dikkat ediyordu. Public Domain Review'un aktardığına göre Melanchthon şöyle diyordu: "Tanrı bu işaretleri gökyüzüne büyük sarsıntıları duyurmak için kazımıştır." Aynı yazı, 1550-1559 arasında bu tür olayları anlatan dört yüzden fazla tek yaprak basılı ve risale dolaşıma girdiğini söylüyor.
New York Review of Books yazısı, Zürihli din adamı Johann Jakob Wick'in bu haberleri yirmi dört albümde topladığını, Conrad Lycosthenes'in 1557 tarihli Alâmetler ve Mucizeler Tarihi adlı derlemesinin de çok kopyalandığını ve çevrildiğini yazıyor. Augsburg kitabı bu hevesin en görkemli, en pahalı yapılmış örneklerinden biri sayılıyor.
Kitabı kim yaptırdı, ne için
Elyazması yalnızca bir alıntı derlemesi gibi toplanmamış, baştan tasarlanmış; ama kimin ısmarladığı bilinmiyor. Kitabın bir sayfasında ressam Hans Burgkmair'in adı geçiyor. New York Review of Books'taki değerlendirmeye göre buradaki ressam büyük olasılıkla oğlu, Hans Burgkmair the Younger. Commons'taki dosya kayıtları ise resmi Heinrich Vogtherr the Younger'a bağlıyor; yani atıf konusunda kaynaklar aynı fikirde değil.
Christie's uzmanı Eugenio Donadoni, AOL UK'deki habere göre kitabı "16. yüzyılın doom-scrolling'i" diye tanımladı. Suermondt Ludwig Müzesi müdürü Till-Holger Borchert ise aynı haberde kitabı "benzeri olmayan" bir eser olarak niteledi ve bir milyon sterlinlik tahmini "çok temkinli" buldu.
Kaynakların ayrıldığı yerler
Sayılar kaynaktan kaynağa değişiyor. The Art Newspaper 167 resim diyor; Wikipedia ve New York Review of Books ise 123 yaprak ile 23 ek sayfadan söz ediyor. Kitabın el değiştirme sırası da kaynaktan kaynağa farklı anlatılıyor. Bir de adlandırma sorunu var: Smithsonian'ın başlığında "ortaçağ" geçse de elimizdeki kitap 1552'den sonraya ait, yani ortaçağın alışkanlığını yeni çağa taşıyan bir ürün.
Açık soru, Aralık'ta satıldıktan sonra kitabın nerede duracağı. Özel bir koleksiyona geri dönerse sayfaları yine yalnızca tıpkıbasımdan ve Commons'taki fotoğraflardan izlenecek; bir kütüphane ya da müze alırsa kimin, hangi okurlar için yaptırdığı sorusu, boyalı sayfaların yanında yeniden gündeme gelebilir.
Fotoğraf: Heinrich Vogtherr the Younger, Public domain, Wikimedia Commons
Kaynak: Yudum — https://www.yudum.net/haber/augsburg-mucizeler-kitabi-kuyruklu-yildiz-alametleri.html — Yazdırma tarihi:



















