Yaşam

Kongo'da Ebola salgını altı ayı geride bıraktı ama kontrol altına alınamadı

Kongo'daki Ebola salgınında vaka sayısı 11 bini aştı, ölümler yaklaşık yarı yarıya. Temel önlemler yetersiz kalıyor, uzmanlar kısa vadede kontrol beklemiyor.

16 Kasım 20264 dk okuma
Kongo'da Ebola salgını altı ayı geride bıraktı ama kontrol altına alınamadı

Kongo Demokratik Cumhuriyeti'nde ilan edilen Ebola salgını altıncı ayını doldurdu, ancak tablo hâlâ umut verici değil. Hükümet verilerine göre kayıtlı vaka sayısı 11 bini aştı ve enfekte olanların neredeyse yarısı hayatını kaybetti. Bu, ülkenin yaşadığı 17 Ebola salgını arasında en ölümcül olanı. Gidişat, 2014 ile 2016 arasında Batı Afrika'da 11 bin kişinin ölümüne yol açan salgının can kaybını da geride bırakacak yönde.

Salgın fark edilmeden uzun süre dolaşmış

Salgın mayıs ortasında duyurulduğunda kayıtlara geçmiş 43 ölüm vardı. Bu, virüsün uzun süre fark edilmeden dolaştığına işaret ediyor. O günden bugüne hastalık ülkenin 26 ilinden sekizine yayıldı. Yardım kuruluşları yayılma hızını yangına benzetiyor. Yeni sıcak noktalar ortaya çıkmayı sürdürüyor ve bu da zaten zorlanan sağlık sistemini daha da sıkıştırıyor.

Reklam

Toplum içinde bulaşın yüksek seyretmesi en büyük endişelerden biri. Afrika Hastalık Kontrol ve Önleme Merkezi'ne göre yeni vakaların yüzde 80'i sağlık gözetim ağının dışında tespit ediliyor. Yani enfeksiyonların büyük bölümü yetkililerin takibine hiç girmiyor. Ölümlerin üçte biri evde ya da toplum içinde gerçekleşiyor. Bu ortamlarda cenaze ve benzeri işlemler çoğu zaman uzman gözetimi olmadan yapılıyor ve bulaş riski artıyor.

Sağlık çalışanları grevde, yardım parası soru işareti

Temas takibi ve izolasyon gibi temel önlemler yetersiz kalıyor. Uzmanlar, salgının önümüzdeki bir yıl içinde kontrol altına alınma ihtimalinin düşük olduğunu söylüyor. Sağlık çalışanları aylardır ödenmeyen maaşlar yüzünden defalarca greve gitti. Bu durum zaman zaman enfeksiyonu doğrulanmış hastaların tedavisiz kalmasına yol açtı.

Müdahalenin yönetimi de sorgulanıyor. Afrika CDC geçen ay, hesabı belirsiz kalan 700 milyon doları aşkın Ebola yardımına dikkat çekti. Sınır Tanımayan Doktorlar (MSF), harekete geçirilen önemli kaynaklarla hastalara, sahadaki çalışanlara ve topluluklara gerçekte ulaşan destek arasında "endişe verici bir kopukluk" bulunduğunu belirtti.

Çocuklar en ağır bedeli ödüyor

Çocuklar, özellikle yetersiz beslenme gibi önceden var olan sorunları olanlar, Ebola'ya karşı çok savunmasız. Hastalığa yakalanan çocukların çoğu uzmanlaşmış bakım alamadı ve bu yüksek ölüm oranlarına katkı yaptı. UNICEF'e göre 4 Kasım'a kadar kaydedilen ölümlerin yüzde 35'i çocuklardan oluşuyor. Beş yaşın altındaki çocuklar tüm ölümlerin yüzde 21'ini oluşturuyor. Bu yaş grubunda enfekte olanların yaklaşık yüzde 72'si yaşamını yitirdi.

Çatışma bölgesinde salgınla mücadele

Salgın ağırlıklı olarak Kongo'nun doğusunda, özellikle Ituri ve Kuzey Kivu'da yoğunlaşıyor. Bu bölgelerde insanlar hem salgınla hem de silahlı çatışmayla yüz yüze. Hükümet güçleri ile Ruanda destekli M23 dahil yüzlerce isyancı grup arasındaki çatışmalar, dünyanın en ağır insani krizlerinden birinin oluşmasına zaten katkı yapmıştı. İslam Devleti bağlantılı Müttefik Demokratik Güçler de sivillere saldırıyor.

Önleme ve kontrol tedbirleri yerel sosyal ve kültürel pratiklerle çatışabiliyor. Salgın başladığından beri sağlık çalışanlarına saldırılar düzenlendi, bazıları hayatını kaybetti. Sağlık tesisleri de hedef alındı.

Virüsün hızlı yayılması kıta geneline bulaş korkusunu artırdı. Nijerya, Kenya ve Uganda'da vakalar doğrulandı. Bu, kayıtlara geçen en geniş coğrafyaya yayılmış Ebola salgını anlamına geliyor.

Arka plan

Ebola, enfekte kişilerin kan ve diğer vücut sıvılarıyla doğrudan temasla bulaşan, ağır seyreden bir viral hastalık. Bu nedenle salgın kontrolünün temeli; hastaları hızla bulup izole etmek, temaslıları izlemek ve cenazeleri güvenli biçimde defnetmek. Bu adımlardan biri aksadığında zincir kırılamıyor ve virüs yeni bulaşlarla sürüyor.

Kongo'nun doğusu, bu tür çalışmalar için en zor coğrafyalardan biri sayılıyor. Güvensizlik, yolların kötü durumu ve sağlık hizmetlerine erişimin sınırlı olması ekiplerin ulaşımını zorlaştırıyor. Geçmiş salgınlarda da kurumlara duyulan güvensizlik ve cenaze geleneklerine müdahale, bulaşın artmasındaki başlıca etkenler arasında anılmıştı.

Neden önemli?

Kayıtlı vakaların büyük bölümünün gözetim dışında kalması, gerçek tablonun resmî rakamlardan daha ağır olabileceği anlamına geliyor. Çünkü takip edilmeyen her zincir, yeni bulaşların habersizce sürmesi demek. Bu yüzden salgın yalnızca Kongo'nun değil, komşu ülkelerin ve kıtanın sağlık güvenliği meselesi hâline geliyor.

Sağlık çalışanlarının maaşlarının ödenmemesi ve yardım kaynaklarının izlenebilirliği tartışması ise krizin yalnızca tıbbi değil, yönetimsel bir boyutu da olduğunu gösteriyor. Kaynakların sahaya ulaşmaması hâlinde en ağır bedeli, en savunmasız gruplar olan küçük çocuklar ve çatışma bölgesinde yaşayan topluluklar ödüyor.

Haberi beğendin mi?
PaylaşWhatsAppXFacebook
Yaşam Masası

Bu içerik, Yudum Yaşam Masası editör ekibi tarafından derlenip yayına hazırlanmıştır. Güncel gelişmeler için haber akışını takip edebilirsiniz.

Reklam
50,2855,6066,65İstanbul12°

Yudum Dünyası

Kaf Dağı'nın eteğinde bir köy var.

Karakterini yarat, meydanda dolaş, buradakilerle yüz yüze tanış. Tarayıcında, ücretsiz.

  • 🧑 Karakterini yarat
  • 🎲 Kahvede bir el at
  • 🏠 Grubunla ev kur
Günün testiTürkiye coğrafya testi: memleketi ne kadar tanıyorsun?En uzun nehir, en yüksek dağ, peribacaları... 10 soruda bu toprakları ne kadar tanıdığını ölçüyoruz.
Günün burcuAkrepBugün Akrep burcu olarak içsel gücünün farkına varacağın, sezgilerinin her zamankinden daha keskin…

Günün sorusu

Basketbolda bir takım sahada kaç oyuncuyla oynar?

Haftanın düellosu
Yudum DünyasıKaf Dağı'nın eteğinde bir köy seni bekliyor.Ücretsiz katıl →