Mısır'ın kuzeyinde Teranothis kentinde Geç Dönem ve Ptolemaios dönemine ait antik mezarlık bulundu
Menufiye'deki Tell Atrib Abu Bello'da açık avlulu bir mezarlık bulundu. Tabutlar, altın tılsımlar ve Isis figürinleri gün yüzüne çıkarıldı.

Mısır'ın kuzeyindeki Menufiye vilayetinde yer alan Tell Atrib Abu Bello arkeolojik alanında yeni bir mezarlık keşfedildi. Mezarlık, antik Teranothis kentinin sınırları içinde bulunuyor. Gömülerin Geç Dönem (M.Ö. 712–332) ile Ptolemaios dönemine (M.Ö. 304–30) ait olduğu belirlendi. Alanda taş, çanak çömlek ve ahşap tabutların yanı sıra kerpiç tuğladan yapılmış tonozlu mezar yapıları da ortaya çıkarıldı.
Mezarlıkta neler bulundu?
Mısır Yüksek Eski Eserler Konseyi'nden Hişam el-Leythi, keşfi alanda şimdiye kadar yapılan çalışmaların içinde bir ilk olarak niteledi. Leythi'ye göre bunun nedeni, açık bir mezar avlusunda çok sayıda gömünün ve tabutun bir arada bulunması. Yani buluntu yalnızca tek tek mezarlardan değil, topluca düzenlenmiş bir gömü alanından oluşuyor.
Mezarların birçoğu antik çağda soyulmuş. Buna rağmen tabutlar üzerinde yapılan incelemelerde mumyalama malzemelerinin ve reçinelerin izlerine rastlandı. Boyalı kartonaj ve alçı kalıntıları da bulunanlar arasında. Bu kalıntılar, ölülerin gömülmeden önce belirli bir törensel hazırlıktan geçirildiğini gösteriyor.
Ele geçen buluntular da oldukça çeşitli. Altın dil tılsımları, bir küpe, altın bir kolye ucu ve altın levhalar öne çıkıyor. Bunların yanında scarab figürleri, fayanstan yapılmış ushabti heykelcikleri, küçük sfenks figürinleri ve şahin başlı tanrı Horus heykelleri bulundu. Alanda iki şahin gömüsü de kayda geçti. Ayrıca pişmiş topraktan yapılmış, tanrıça Isis'i betimleyen figürinler de çıkarıldı.
Arka plan
Teranothis'in konumu, mezarlığın anlaşılması açısından dikkat çekici. Kent, Vadi en-Natrun'a açılan geçişlerden birinin yakınındaydı. Bu vadi, mumyalama sürecinde kullanılan natron minerali kaynağı olarak biliniyor. Natron, bedenin kurutulması için temel malzemelerden biriydi; dolayısıyla böyle bir bölgede gelişen yerleşimlerin ölü gömme geleneğiyle yakından bağlantılı olması şaşırtıcı değil.
Bulunan eşyaların çoğu, Mısır'ın ölümden sonraki yaşam anlayışıyla ilişkilendirilen nesneler. Altın dil tılsımlarının, ölenin öbür dünyada konuşabilmesini sağlamak amacıyla yerleştirildiği genel olarak kabul ediliyor. Ushabti heykelcikleri ise ölüye öbür dünyada hizmet etmesi için mezara bırakılan yardımcı figürler olarak biliniyor. Isis ve Horus figürleri de koruyucu ve kutsal güçlerle bağlantılı tasvirler olarak anlam taşıyor.
Geç Dönem'den Ptolemaios dönemine uzanan zaman dilimi, Mısır'da kültürel katmanlaşmanın belirgin olduğu bir çağdı. Yerel dinî gelenekler sürerken yeni siyasi düzenin etkileri de görülüyordu. Bu nedenle aynı mezarlıkta farklı tabut türlerinin ve gömü biçimlerinin yan yana bulunması, toplumsal ve dinî pratiklerin zaman içindeki değişimini izlemek için değerli bir veri sunabilir.
Neden önemli?
Keşfin önemi birkaç noktada toplanıyor. İlk olarak, açık bir mezar avlusunda çok sayıda gömünün bulunması, alandaki ölü gömme düzeninin nasıl kurgulandığını anlamaya yardımcı olabilir. Tek tek mezar buluntuları yerine bütüncül bir mekân incelemesi yapılabilmesi, arkeologlar için önemli bir avantaj.
İkinci olarak, mezarların büyük kısmı eski çağlarda yağmalanmış olsa da geriye kalan altın eşyalar, tılsımlar ve figürinler bölgenin dinî yaşamına dair ipuçları taşıyor. Mumyalama malzemesi izleri, kartonaj ve alçı kalıntıları ise ölü hazırlama tekniklerinin ayrıntılı biçimde incelenmesine imkân tanıyabilir. Şahin gömüleri de hayvanların dinî törenlerdeki rolüne ilişkin soruları gündeme getiriyor.
Son olarak, Teranothis'in natron kaynağına yakınlığı, kentin ekonomik ve dinî açıdan neden önemli olabileceğini düşündürüyor. Çalışmaların ilerlemesiyle mezarlığın kapsamı, tabutların sahipleri ve kullanılan malzemelerin kaynağı konusunda daha net bilgiler elde edilmesi bekleniyor. Şimdilik açıklanan veriler, alanın Mısır'ın kuzeyindeki arkeolojik haritada daha fazla dikkat çekeceğine işaret ediyor.
Kaynak: Yudum — https://www.yudum.net/haber/misirin-kuzeyinde-teranothis-kentinde-gec-donem-ve-ptolemaios-donemine-ait-antik-mezarlik-bulundu.html — Yazdırma tarihi:


















