Haberler
-
Teknoloji
Eşeyli üreyip annesinin klonunu doğuran saz: Rhynchospora tenuis genlerini hiç karıştırmıyor
Brezilya'da yetişen Rhynchospora tenuis polen üretip tohum bağlıyor ama kromozomlarını hiç karıştırmıyor; Nature'da yayımlanan çalışmaya göre hayatta kalan her yavru annesinin genetik kopyası.
-
Teknoloji
Plüton'un kalbinde sıvı azot izleri: New Horizons görüntüleri 11 yıl sonra ne anlatıyor
New Horizons'ın 2015 görüntülerindeki koyu çizgiler, Plüton'un azot buzulunun altından yüzeye kesik kesik sızan sıvı azotun izi olabilir. Hipotez güçlü, ama sıvının kendisi henüz görülmedi.
-
Kültür
Bayeux Halısındaki 33 Yapı, 11. Yüzyıl Mimarisi Hakkında Ne Anlatıyor?
Bayeux Halısı'nda saraydan tepe kalesine 33 yapı var. Leiden'li sanat tarihçisi Elizabeth den Hartog, bu çizimlerin gerçek binaları değil, 11. yüzyıl izleyicisinin zihnindeki yapıları gösterdiğini anlatıyor.
-
Teknoloji
Bir milyar Usenet mesajı yeniden aranabilir: internetin 1981'den kalan hafızası
Usenet-Rewind, 1981'den bugüne bir milyarı aşkın Usenet mesajını tam metin aranabilir kıldı. Arşivi kim, nasıl kurdu; Google Groups'un boşluğu, IRC bağı ve eski mesajların sahipleri için doğan mahremiyet sorusu.
-
Teknoloji
Uranüs ve Neptün'ün Derinliklerinde 1.500°C'de Erimeyen Süperiyonik Buz Keşfedildi
Fransa'nın CEA araştırmacıları, suyu milyonlarca atmosfer basıncında 2.087°C'ye kadar ısıtarak süperiyonik buz fazını laboratuvarda yeniden yarattı; bu bulgu, Uranüs ve Neptün'ün iç yapısı ve alışılmadık manyetik alanları hakkında yeni ipuçları sunuyor.
-
Teknoloji
Ölüm Öncesi Berraklık: Demans Hastalarındaki Son Anlar Gerçek mi?
Yıllardır konuşmayan demans hastalarının ölümden kısa süre önce birden berraklaştığı yüzyıllardır bildiriliyor. Bir sinirbilimci kanıtları, gözlemci yanlılığını ve kamera kayıtlarıyla gelen ilk verileri anlatıyor.
-
Kültür
Tove Jansson'un Görülmemiş Çizimleri Kasımda Londra'da Sergileniyor
Moomin kitaplarının yaratıcısı Tove Jansson'un daha önce hiç gösterilmemiş eskizleri, Londra'daki illüstrasyon merkezinde 100'den fazla parçalık bir sergide açılıyor. Yeğeni ve küratör sergiyi anlatıyor.
-
Kültür
Hildegard von Bingen'in Gizli Dili: 1.011 Kelimelik Bir Bilmece
12. yüzyılda bir başrahibe 1.011 kelimelik bir dil ve 23 harflik bir alfabe uydurdu, ama niçin yaptığını hiç açıklamadı. Lingua Ignota'nın bilinenleri, tartışmalı yorumları ve Osmanlı'daki uzak akrabası Bâleybelen.
-
Kültür
Sahte Mermerin Binlerce Yıllık Hikâyesi: Taklit, Ucuzluktan İbaret Değil
Pompeii'nin boyalı alçı duvarlarından 17. yüzyıl scagliola ustalarına, oradan mermer desenli mutfak tezgâhlarına: mermeri taklit etme uğraşının tarihi ve bu uğraşın neden yalnızca maliyetle ilgili olmadığı.
-
Kültür
Alfa, Bravo, Charlie: Heceleme Alfabesi Nasıl Kuruldu, Türkçesi Neden Farklı?
Alfa-Bravo-Charlie listesi ne fonetik bir alfabe ne de NATO'nun icadı. 1870'lerdeki telefon operatörlerinden 1956'daki son listeye uzanan hikâye ve TDK'nın Adana-Bolu-Ceyhan sistemiyle farkı.
-
Kültür
Ölüme Yol Açan Eşyayı 'Tanrı'ya Veren' Ortaçağ Yasası Demiryolları Yüzünden Kaldırıldı
İngiliz hukukunda sekiz yüzyıl boyunca bir insanın ölümüne yol açan araba, fıçı ya da merdiven 'deodand' sayılıp değeri ödetildi. Trenler gelince bu eski kural bir anda çok pahalı hale geldi.
-
Yaşam
70 yıl bahçe süsü sanılan liken kaplı büst, 1854 tarihli Harriet Hosmer eseri çıktı
İngiltere'de bir bahçede yosun tutmuş heykelin arkasındaki imza, onu ABD'nin ilk profesyonel kadın heykeltıraşlarından Harriet Hosmer'ın Roma'da yonttuğu Daphne büstü yaptı.
-
Teknoloji
Rüzgâr türbinleri neden sallanır? Kırılmamak için esneyen kulelerin mühendisliği
Türbin kulesinin içinden çekilen bir video, dev yapının rüzgârda gidip geldiğini gösterdi. Bu bir kusur değil: Kuleler, pervanenin dönüş ritmiyle çakışmayacak kadar esnek tasarlanıyor.
-
Kültür
Bütün Yollar Roma'ya Çıkmıyormuş: 300 Bin Kilometrelik Ağın Kavşakları Anadolu'daydı
Roma yol ağını ağ bilimiyle inceleyen çalışma, kara ulaşımının kilit kavşaklarının Roma değil Antakya, Ankara, İstanbul ve Korint olduğunu gösterdi. En işlek koridor İzmit'ten geçiyordu.
-
Teknoloji
Büyük Göller'deki mersin balıkları 400 yıl yaşıyor olabilir, ama henüz kesin değil
44 yıllık işaretle-yakala verisi, Kuzey Amerika göl mersininin sanılandan çok daha uzun yaşayabileceğini gösteriyor. Tahminler 100 ile 400 yıl arasında geniş; bağımsız doğrulama bekleniyor.
-
Teknoloji
Dünya aynı anda hem daha yuvarlak hem daha basık oluyor: Kutuplar yükseliyor, ekvator çöküyor
GNSS istasyonlarının 1997-2015 verisi, kutuplardaki yükselmenin yılda 0,5 mm'den 1 mm'ye çıktığını gösteriyor. Kayalık Dünya basıklığını yitirirken çekim alanının şekli ters yönde değişiyor.
-
Kültür
Danimarka'da Futbol Sahasının Bir Metre Altında 13. Yüzyıldan Kalma Rahibe Manastırı Çıktı
Roskilde'de 1961'den beri futbol oynanan bir sahanın altında, yok olduğu sanılan Sankt Clara Manastırı'nın kalıntıları yer radarıyla görüntülendi: dört kanat, avlu, kilise ve revaklar.
-
Teknoloji
Eş arayan üç yaban köpeği Zambiya'da 4.126 km yürüdü: Afrika memelilerinde rekor
Kafue'den ayrılan üç erkek Afrika yaban köpeği dokuz ayda 4.126 km yol alıp Luangwa Vadisi'ne ulaştı. Ecology'deki çalışma yolculuğun sevindirici yanını da acı bedelini de gösteriyor.
-
Kültür
1841 değil 1848: Güneş fırtınasının geciktirdiği ünlü trenin tarihi düzeltildi
150 yılı aşkın süre uzay havasının teknolojiyi ilk vurduğu olay sayılan Exeter tren rötarı, arşiv taramasıyla 18 Ekim 1848'e taşındı. Sebep büyük ihtimalle bir dizgi hatası.
-
Kültür
Roma'nın Bilinen En Büyük Duvar Mozaiği Trajan Hamamları'nın Altında Ziyarete Açıldı
Yaklaşık 160 metrekarelik 'Büyük Mozaik', Kolezyum'a bakan Oppius Tepesi'ndeki yeni müzede ilk kez görülebiliyor. Zeugma'nın ünlü taban mozaiklerinden farkı ise yerde değil, duvarda olması.
-
Yaşam
Yellowstone'un kaplıcalarından bir yazda 280 şapka ve 20 bin parça çöp çıktı
Yellowstone jeoloji ekibi bu yaz sıcak su kaynaklarından rekor miktarda çöp topladı: 280'i aşkın şapka, AirPods, diş teli, emzik, lastik ördek. Mesele komik ama kaplıcalar için ciddi.
-
Teknoloji
Güneş gençken bir süper Dünya'yı yutmuş olabilir: İzmir'den çıkan model ve berilyum izi
Ege Üniversitesi'nden Mutlu Yıldız'ın modeline göre genç Güneş, Dünya'nın yaklaşık 5-10 katı kütlede bir gezegeni yutmuş olabilir. Brezilyalı ekip ise başka bir yıldızda aynı olayın berilyum izini buldu.
-
Kültür
Manastırları Boşaltan Adamın Sakladığı Kitap: Kayıp Altı Sayfa 600 Yıl Sonra Eşini Buldu
Brighton'daki bir arşivde yanlış tanımlanmış altı sayfa, Yale'deki 15. yüzyıl el yazmasının eksik parçası çıktı. Kitabın sahibi, VIII. Henry adına manastırları boşaltan Katolik saraylı Sir John Gage'di.
-
Yaşam
Tuz ve biber paketinden dünya rekoru: Wisconsinli koleksiyoncu tahtını geri aldı
Restoranda masaya bırakılıp çöpe giden tuz-biber paketleri, Linda Schulz'un elinde 724 eşli bir koleksiyona dönüştü. Guinness'e göre rekoru bir yıllığına kaptırmıştı, şimdi geri aldı.
-
Kültür
Bîrûnî, İbnü'l-Heysem, İbn Sînâ, Harezmî: Kısıtlardan Doğan Dört Büyük Bilgin
Bilim tarihçisi Mariam Sabri, yoksulluk, ev hapsi ve saray hizmeti içinde çalışmış dört İslam bilgininin hayatından yola çıkarak alanlar arasında düşünmenin neden işe yaradığını anlatıyor.
-
Kültür
Kumaş Dokunmadan Önce Boyanan Desen: Buhara'nın Bulut Bağlama Sanatı İkat
İkat tekniğinde desen, kumaş dokunmadan önce iplik demetleri bağlanıp boyanarak kurulur. Orta Asya'da abrbandi denen bu zanaat 19. yüzyılda zirve yaptı, sonra fabrikalarda baskıya dönüştü.
-
Teknoloji
Vezüv'ün Kömürleştirdiği Parşömenleri Okumak İçin Sahtesini Yakıp X-Işınına Soktular
Herculaneum'daki kömürleşmiş papirüs rulolarını okumanın anahtarı mürekkepteki kurşun olabilir. Bir ekip modern papirüse kurşunlu mürekkeple yazıp fırında yaktı ve yazıyı X-ışınıyla geri okudu.
-
Kültür
Belçika'nın 'Tek Piramidi' Aslında Yıkılmış Bir Şatonun Bahçe Süsü Olabilir
Verlée köyü yakınında tarlaların ortasında duran yazıtsız taş anıtın gizemi, eski haritalardaki kayıp bir şato ve Versailles'dan yayılan bahçe düzeniyle açıklanıyor.
-
Teknoloji
Çöl Kumunu Bakteri ve Mantarla Yapıştırmak: 'Yaşayan Kum' Suyu 28 Kat Yavaş Kaçırıyor
İsviçre'deki Empa ile Abu Dabi'deki Halife Üniversitesi, çöl kumunu mikropların ürettiği selüloz ve mantar iplikleriyle birbirine bağladı. Kum suyu daha uzun tutuyor ama henüz toprak sayılmaz.
-
Teknoloji
Okyanusun mikroskobik kabukları neden aynı anda ters yöne kıvrılmaya başladı?
Deniz planktonu foraminiferlerin spiral kabukları, milyonlarca yıl tek yöne kıvrıldıktan sonra her okyanusta birden yön değiştiriyor. Yeni çalışmaya göre sebep iklim değil, evrimsel bir yayılma olabilir.
-
Kültür
İki Hafta Özgür İrade Yokmuş Gibi Yaşamak: Bir Biyoloğun Düşünce Deneyi
Evrimsel biyolog Tara-Lyn Camilleri, özgür irade tartışmasını çözmeye çalışmadan bir deney öneriyor: iki hafta boyunca 'Kimin suçu?' yerine 'Bunu ne doğurdu?' diye sormak.
-
Teknoloji
Elmasın Erime Noktası 20 Yıl Yanlış Ölçülmüş: Lazer Deneyi Teoriyle Deneyi Barıştırdı
Lawrence Livermore araştırmacıları elması lazerle Neptün'ün merkezindekinden yüksek basınca sıkıştırıp eritti. Ölçülen erime sıcaklığı eski deneylerden yüzlerce derece düşük ve teoriyle uyumlu çıktı.
-
Teknoloji
Antimaddeyle yolculuk: 92 antiproton kamyonla taşındı, bir ay boyunca kaybolmadı
CERN'de BASE ekibi 92 antiprotonu özel bir tuzakla kamyona yükleyip 8 kilometre taşıdı, tek bir parçacık kaybetmedi. Nature'da yayımlanan deney, madde-antimadde farkını aramanın yeni yolunu açıyor.
-
Teknoloji
Buzdan Uçak Gemisi Hayalinin Torunu: Protein Yapıştırıcılı Buz, Sıradan Buzdan 10 Kat Sağlam
1940'larda buzdan uçak gemisi yapmak için icat edilen pykrete, moleküler düzeyde yeniden tasarlandı. Kudüs İbrani Üniversitesi'nin BioPykrete adlı malzemesi sıradan buzdan 10 kat sağlam.
-
Teknoloji
Dört renk teoremine yeni kanıt: 150 yıllık harita bilmecesi bu kez hızlı bir algoritma doğurdu
Her harita dört renkle boyanabilir; bu 1976'dan beri kanıtlı. Altı matematikçinin yeni bilgisayar destekli kanıtı ise haritayı boyamanın çok daha hızlı bir yolunu ve grafların yapısına dair yeni ipuçları sunuyor.
-
Teknoloji
Bir milyon yaşından küçük: Tozun içinde büyüyen en genç gezegen doğrulandı
Elias 2-24 b adlı Jüpiter kütleli gezegen, bir milyon yıldan daha genç. On yıldır tartışılan soluk ışık noktası, Keck arşivindeki eski görüntülerle gezegen olarak doğrulandı.
-
Yapay Zeka
AB, 15 Yaş Altı Çocukların Çevrim İçi Oyun ve Yapay Zeka Erişimini Sınırlamayı Planlıyor
Avrupa Birliği, 15 yaş altındaki çocukların sosyal medya, video platformları, yapay zeka sohbet botları ve çevrim içi oyunlara erişimini kısıtlayacak yeni bir düzenleme taslağı hazırlıyor.
Yudum
1998'den beri, dünyanın her yerinden — sohbet, radyo, oyunlar ve daha fazlası.
Yalnız 18 yaş ve üstü — Yudum üzerindeki canlı sohbet, sesli ve görüntülü görüşmeler yetişkinler içindir. Neden?
1998'den beri sohbetin adresi
Üye olmadan girebileceğin sohbet odaları, sesli ve görüntülü sohbet, kesintisiz canlı radyo, tarayıcıdan oynanan oyunlar ve her gün yenilenen içerik. Kurulum yok, ücret yok — tarayıcını aç ve katıl.